Historia Katalonii Współczesność

Współczesność  Katalonii to okres bardzo burzliwy charakteryzujący się ciągłymi walkami i powstaniami przeciwko władzy królewskiej: katalońska wojna domowa (1462-1472), druga rewolta Remensas (1485-1486), rewolta Bractw (1519-1523 ) Wojna Żniwiarzy (1640-1652) i wreszcie wojna o sukcesję hiszpańską (1700-1714). Koniec tego okresu doprowadził do rozdrobnienia kraju i zniesienia praw Katalończyków.

W 1659 r. w następstwie traktatu pirenejskiego pomiędzy Hiszpanią i Francją, Katalonia utraciła jedną piątą swojego terytorium, a część ludności znalazła się pod administracją francuską  w Roussillon, Capcir,  Fenouilledes, Conflent i połowa Cerdanya (oprócz Llívia).

Król Filip V wprowadził Dekrety  Nueva Planta po pokonaniu Korony Aragonii w wojnie o sukcesję hiszpańską, która marginalizowała Katalonię i zagrażała lokalnej gospodarce. Jednostki administracyjne vegueries zastąpiono komendami pod dowództwem wojskowym, a po klęsce w roku 1714 cała Katalonia znalazła pod dowództwem komendanta gubernatora. Nowy system sprzyjał tym, którzy wspierali Kastylię tzw. botiflers (w przeciwieństwie do wiernych  dynastii austriackiej nazywanych vigatans). Jeden z tych znanych botiflers Piotr Antoni Veciana stworzył  w Katalonii w roku 1719 formację, która w ten sposób stała się pierwszą policją katalońską. Formacja ta, zreorganizowana w roku 1721 służyła do ścigania partyzantów występujących przeciw Burbonom. W XVIII wieku dzięki wysiłkom społeczeństwa katalońskiego kraj ożywił się gospodarczo, co zapowiadało rewolucję przemysłową w Katalonii w następnym stuleciu i polityczne narodziny ruchu katalońskiego (1898). Jest to okres, który rozpoczyna wpływy Rewolucji francuskiej w Północnej Katalonii wraz z następującą Wojną francuską.

• Rozporządzenie martwej winorośli – 1756
• Zamieszki poborowych – 1773, protest przeciwko systemowi, w którym jeden na pięciu chłopców w Katalonii był wcielany do armii hiszpańskiej.
• Zakaz nauczania w języku katalońskim – 1773.
• Rozporządzenie wolnego handlu z Ameryką – 1784.

Podczas Wojny francuskiej, która rozpoczęła się w 1808 roku Napoleon przyznał niepodległość  Katalonii pod powiernictwem Francji w latach 1810 i 1812. Później, między 1812 i 1814 Katalonia została przyłączona do Francji a godło i flaga Republiki Francuskiej zostały wywieszone w Barcelonie, Tarragonie, Gironie i w La Seu d’Urgell. W 1812 roku Katalonia została podzielona na cztery departamenty: Montserrat ze stolicą w Barcelonie, Delta Ebro, Segre i Ter.

  • Francuzi zajęli Lleidę – 1810 pojednawcza polityka Augereau. Najwyższa Izba Katalonii domaga się przywrócenia przywilejów.

W 1812 roku pod oblężeniem przez Francuzów piszemy Konstytucję z Kadyksu sprzyjającą koordynacji  na terytorium Katalonii i oznaczającą rewolucję polityczną. Parlament  przejmują władzę i prawo do stanowienia prawa zgodnie z zasadami liberalizmu: suwerenności narodowej, podziału władzy, swobód publicznych i osobistych, oraz równości wobec prawa. W 1814 roku, wraz z powrotem do władzy króla Ferdynanda VII kończy się Wojna francuska. Przywraca to absolutyzm i kasuje konstytucję z Kadyksu. Później armia pod wodzą Riego zmusza króla do  przysięgi na liberalną konstytucję z roku 1812 i uruchomia proces reform znoszący system dworski z dziesięciną. Okres ten nazywany jest trzechleciem liberalnym (1820-1823). W 1821 roku odbyło się pierwsze protesty robotnicze połaczone z niszczeniem fabryk w Alcoy. Od 1823 do 1833 roku król Ferdynand VII, przy wsparciu ze strony duchowieństwa i konserwatywnej części społeczeństwa wrócił do władzy absolutnej. W roku 1827 wybuchła  wojna lub powstanie zbrojne niezadowolonych przeciwko niektórym absolutystycznym zarządzeniom Ferdynanda VII. W tym samym roku Ferdynand VII odwiedził Katalonię i wygasił rewoltę. Prowincje zostały ustanowione w roku 1833 roku na mocy dekretu królewskiego, jako część centralnej administracji uznanej za skuteczniejszą w procesie realizacji systemu, na przykład przy poborze podatków, opierając się  na podziale administracyjnym  z czasów inwazji napoleońskiej. W 1833 roku zmarł Ferdynand VII bez męskiego potomstwa i zaczęła  się pierwsza wojna karlistowska, w trakcie której  stanęły naprzeciw dwie różne koncepcje społeczeństwa:  republikańska zgodnie z sukcesją Izabeli  II i karlistowska wspierająca brata brata Ferdynanda Karola Marię Izydora Burbona. Wojna ta trwała do 1840 roku. W roku 1833 Bonawentura Karol Aribau opublikował Odę do Ojczyzny, uważaną za punkt wyjścia dla narodowego renesansu.

• Konfiskata  z Mendizabal – 1836, odebranie  majątku duchownych i podział zdobyczy pomiędzy burżuazją miejską i wiejską, co stymuluje produkcję rolną i umacnia własność prywatną.
• Druga Wojna Karlistowska – 1846-1849, tylko w Katalonii.
• Powstanie Barcelony przeciwko   Espartero -1842 bombardowania miasta.
• Utworzenie Banku Prowincji Barcelony -1844, pierwszego banku oszczędnościowego.
• Budowa linii kolejowej Mataró – Barcelona – 1848.
• Dwulecie progresywne – 1854-1856, Partia Postępowa zamierza zreformować system polityczny Izabeli II, zdominowanyprzez Partię Umiarkowaną od 1844 roku.
• Pierwszy strajk generalny pracowników włókienniczych – 1855.
• Powstanie Sant Carles de la Rapita – 1860.
• Sześć Lat Demokratycznych – 1868-1874.
• Rewolucja 1868 (nazywana la gloriosa -chwalebna) pod dowództwem generała Prim, obala monarchii Burbonów.
• Wdrożenie pesety kończące ostatnie pieniądze katalońskie – 1868.
• Pakt w Tortosa – 1869, republikanie federaliści katalońscy głoszą federalizm terytoriów dawnej Korony Aragonii i budowę republiki federalnej.
• Konstytucja z 1869 roku, pogłębienie demokracji i liberalizmu, ustanawia powszechne prawo wyborcze (dla mężczyzn), republikanizm, niektóre reformy społecznej i decentralizację w Katalonii w odniesieniu do Hiszpanii.
• Pierwszy Hiszpański Kongres Robotniczy w Barcelonie – 1870, który ustanawia formalnie Regionalny Oddział  Federacji Międzynarodowego Stowarzyszenia Pracowników IWA.
• Trzecia Wojna Karlistowska – 1872 (Karol VII) obiecuje przywrócenie konstytucji katalońskiej)
• Abdykacji Amadeusza Sabaudzkiego i proklamacja Pierwszej Republiki Hiszpańskiej. Pierwszy demokratyczny okres w Hiszpanii  -1873, z prądami federalnymi.
• Bataliony ochotnicze dowodzone przez Xic Barraquetes próbują proklamować Państwo Kataloński, klęska pod Sarria – 1873, pod rządami Estanislao Figueras.
• Zamach stanu generała Pavia – 1874, ustanowił króla Alfonsa XII w Hiszpanii. Przywrócenie monarchii Burbonów, które potrwa do 1898 roku.
• Partia Liberalna dochodzi do władzy – 1881.
• Międzynarodowy Kongres Języka Katalońskiego – 1881.
• Drugi Kongres Federalnego Republikanizmu Katalońskiego, który przestawia projekt konstytucji państwa Katalonia w ramach Federacji Hiszpańskiej – 1883.
• Memoriał Rzecznika Praw Obywatelskich – przedstawiony królowi Alfonsowi XII w 1885.
• Valenti Almirall opublikował Lo Catalanismo – 1886, teoretyczne ujęcie katalonizmu.
• Pierwsze uczczenie 11 września mszą świętą w Santa Maria del Mar – 1886.
• Utworzenie Ligi Katalonii – 1887, z żądaniem, aby język kataloński stał się językiem oficjalnym na terytorium Katalonii, oraz aby wdrażana była polityka wyłącznie katalońska.
• Między narodzinami  katalonizmu politycznego (1898) i transformacją hiszpańską (1982).
• Podział na regiony  w Katalonii został ustanowiony przez Generalitat Katalonii podczas Drugiej Republiki Hiszpańskiej w roku 1936 po konsultacji z radami lokalnymi.
• Po dyktaturze Franco uchwalono Statut Autonomii Katalonii w 1979 roku. Generalitat przywróciła ponownie ustanowiony podział na regiony dokonany podczas okresu republikańskiego pod kierownictwem Pau Vila,  tworzą nowe w roku 1988 Pla de l’Estany, oddzielony od Girony i jako ciekawostka  Vallès Occidental, jedyny region, który ma dwie stolice ze względu na ich rywalizację.
• Między hiszpańską transformacją (1982) i dniem dzisiejszym.
• W dniu 16 września 2005 roku  ICANN oficjalnie zatwierdził  domeny z rozszerzeniem .cat.
• Skandal z udziałem Jordi Pujola.

Co będzie dalej, zobaczymy…